Trans Erkekler için Cinsel Sağlık

Trans erkek cinsel sağlığına ilişkin yazı, İngiltere merkezli, HIV ve cinsel sağlık alanında çalışan yardım kuruluşu Terrence Higgins Trust’un “Trans Health Matters – Trans Men” broşürü esas alınarak derlenmiş ve uyarlanmıştır.

Kendinizle ilgili iyi hissetmek

Çoğu trans birey; trans kimliğini, bedeniyle ilgili içsel bir huzursuzluk duygusuna ve/veya bedeni ya da cinsel organlarından duyduğu hoşnutsuzluğa dayandırır. Bazı trans bireyler ise bu hoşnutsuzluk veya uyumsuzluk hissini taşımaz.

Dünyada var olma aracımız olarak beden, hayatımızda her ne kadar sarsılmaz bir konumda duruyor olursa olsun kendiliğimizin yalnızca bir parçasıdır.

Unutmayın; olduğunuz gibi, olduğunuz şekilde sevilmeyi hak ediyorsunuz. 

Siz kendinize değer veriyorsanız başkaları sizi takip edecektir. 

Bedeni tanımak

Bedeni tanımak, bedenin mesajlarını algılamak ve hissetmekle ilgilidir.

Sadece ağrı, hastalık gibi olumsuz sinyalleri algılamak için değil iyi hissetmek ve hazzı keşfetmek için de bedenin mesajlarını anlamak önemlidir. Hoşa giden ve gitmeyen cinsel davranışları ve dokunuşları keşfetmek de bedeni tanımanın bir parçasıdır. Bedenini tanıyan ve sınırlarını bilen biri güvenli cinselliğe bir adım daha yakındır.

İster saç kesimi, ister hormon, isterse ameliyat söz konusu olsun; bedeni tanımak, cinsiyet geçiş sürecinde gerçekleşen değişimleri de anlamanızı ve desteklemenizi de kolaylaştırır. Elbette kendinizi tanımaya ayırdığınız vakti bilgi edinmeye de ayırırsanız…

Örneğin, klitorisle penisin temelde aynı şey olduğunu biliyor muydunuz?
clitoris-penis

Mastürbasyon

Mastürbasyon hem cinselliğin doğal bir parçası hem de trans erkekler için hormon kullanımıyla beraber gelişen klitorisin büyümesini destekleyecek bir egzersizdir. 

Çoğu trans erkek için bedenden duyulan rahatsızlık kendi kendini tatmin etmenin önünde bir engel olsa da birçoğu özellikle testosteron kullanımından sonra mastürbasyon sıklığının eskisine göre birkaç kat arttığını belirtmektedir.

  • Klitorisinizin aslında dışarı doğru uzamamış bir penis olduğunu keşfedin.
  • Sert mastürbasyondan kaçının.
  • Klitorisi çekip bırakarak, ovalayarak, vibratör veya mastürbatör, hatta banyoda su yardımıyla kendinizi uyarabilirsiniz.
  • Özellikle rahim/yumurtalık ameliyatı sonrası vajinal sıvı azalacağından kayganlaştırıcı kullanmaya özen gösterin.

Kegel egzersizlerini yaparak hem klitorisinizin gelişimini destekleyebilir, hem daha kuvvetli ve derin orgazmalar yaşayabilir, hem de rahim ameliyatı sonrası sağlığınızı geri kazanabilirsiniz. 

Mastürbasyonun sizi gerçek ve/veya sosyal hayattan koparacak kadar hayatınızda yer almamasına dikkat edin.

“Ameliyat Bizi Ayırana Dek…”

Meme sağlığı

Pek çok trans erkek daha düz ve maskülen bir gövde görünümü elde etmek için binder, elastik bandaj vb. ürünlerle memelerini baskılamaktadır. Bazı trans erkekler yıllar boyu bu ürünleri günün kısa bir bölümünde kullanırken bazı trans erkekler için bu süre 24 saati bulabilir. Memeleri uzun süre veya çok sıkı sarmak doku hasarına ve solunum problemlerine yol açabildiği gibi, göğüs kafesini de sıkıştırabilir. Memelerinizi sarmaya yapabildiğiniz kadar ara vermeye çalışın.

Tüm erkekler meme kanseri olabilir ve memeleri gelişmiş  erkekler daha fazla risk altındadır. Meme kanseri, göğüs içine yayılmadan önce yayılacağı doku daha az olduğundan, erkeklerde daha agresif olabilir ve bu tedaviyi daha güç hale getirir. 

Memelerinizi aldırmadıysanız; her ay düzenli olarak kendi kendinize elle meme muayenesi yapmayı ihmal etmeyin. 40 yaşından sonra ise düzenli meme kontrolleri için hekime başvurun.

Meme ameliyatı olduysanız; operasyondan sonra bile bir parça meme dokusu kalmış olabilir, yani herhangi bir yumru veya değişiklik gözlediğinizde hemen hekime başvurun. 

Kendi kendine meme muayenesi adımları ve meme kanserinden korunma yazısı için tıklayın.

Jinekolojik muayene

Toplumda vajina ve bekaretin korunması, saklanması, sakınılması gereken bir şey olduğu öğretisi jinekolojik muayeneyi pek çok insan için zor kılmaktadır. Trans erkekler içinse bu zorluk çoğunlukla şu üç boyuttan bir veya birkaçını içerir:

  • Vajinanın sakınılması gerektiği öğretisinden duyulan utanç ve korku
  • Beden disforisi (cinsiyet-beden uyumsuzluğu)
  • Muayene biçiminin “erkekliğe” gölge düşüren cinsten olduğu düşüncesi ve gurur kırıcı bulunması

Bu duyguları pek çok kişiyle paylaşıyor olduğunuzu unutmayın, yalnız değilsiniz.

Eğer muayene olmak konusunda zorluk yaşıyorsanız hekime bundan bahsetmeniz, rahat hissettiğiniz ve hissetmediğiniz şeyleri açıklamanız önemlidir.

Bu duygularla baş etmenin başka bir yolu da; trans kimliğinizle ilgili açık ve dürüstçe konuşabildiğiniz, dayanışma içinde olduğunuz birinden muayeneye sizinle gelmesini rica etmek olabilir.

Unutmamak gerekir ki; rahim, vajina ve yumurtalıklar alınmadığı sürece bu organların sağlıklı olması sizin sorumluluğunuzdur. Vajinal akıntının rengini, miktarının, yoğunluğunu kontrol etmek, dış genitallerde ve/veya kasık bölgesinde yoğun kaşıntı, şişlik, yara, siğil gibi belirtiler olup olmadığını takip etmek ve hem bu bulgular görüldüğünde hem de düzenli olarak jinekolojik muayeneye gitmek  sizi daha büyük sağlık risklerinden koruyacaktır.

Jinekolojik muayene başlığına gitmek için tıklayın.

Rahim ağzı kanserine karşı korunma başlığına gitmek için tıklayın.

Şişli Belediyesi’nin LGBTİ+’lere özel ücretsiz HIV testi, aile hekimliği ve jinekolojik muayene hizmeti, ve diğer başvuru merkezleri için tıklayın.

Güvenli cinselliğin bir parçası olarak açılma

Nerede, ne zaman ve nasıl açılacağına karar vermek her zaman güçtür. Duygusal ilişkiler söz konusu olduğunda bu daha da zor hale gelebilir.

Elbette açılıp açılmamak sizin tercihinizdir. Ama sağlıklı ve güvenli bir ilişkinin ancak dürüstlük ve iyi bir iletişim üzerine kurulabileceğini unutmayın. Reddedileceğiniz endişesiyle güvensiz bir alana sürüklenmeyin. Ve unutmayın; güvenli, dürüst ve açık bir ilişki sizin kadar partnerinizin de hakkıdır.

Açıldığınızda partnerinizin bazı soruları olabileceğini ve yeni öğrendiği şeyleri anlamak ve kafasında  oturtmak için vakte ihtiyacı olabileceğini aklınızda tutun. Duygularınız, istekleriniz konusunda açık olun ve uzun konuşmalardan kaçınmayın.

Eğer tercih etmediğiniz cinsel davranışlar veya vücudunuzda dokunulmasını istemediğiniz bölgeler varsa bunu açıkça dile getirin.

Güvenli cinsellikle ilgili bilgilerinizi birbirinizle paylaşın.

“İkinci Bir Ergenlik…”

Hormonlar

Vücutta anlık olarak salgılanan pek çok hormon bulunmaktadır. Bu hormonların salınım miktarları kişisel fizyolojik özelliklerimize, uyku, beslenme vb. vücut döngüsüyle ilgili etmenlere, hatta içinde bulunduğumuz duygulara göre bile değişir ve kişiden kişiye farklılık gösterir.

Bu bilgiler cinsiyet hormonları için de geçerlidir. Cinsiyet hormonları 3 tanedir: östrojen, progesteron ve testosteron. Dişi biyolojiye sahip kişilerde bu 3 hormon da bulunurken eril biyolojiye sahip kişilerde progesteron bulunmaz.

Bu hormonların vücudun işleyişiyle ilgili oldukça karmaşık sorumlulukları vardır. Testosteron hem kadınlar hem de erkekler için cinsel dürtüyü yani libidoyu yaratan hormon olarak bilinir.

Testosteronun doğru kullanımı

Vücuttaki hormonal değerler kişiden kişiye farklılık gösterdiğinden uygulanması gereken doz da kişiden kişiye farklıdır. Testosteron tedavisine başlanılmadan önce, dahiliye veya endokrinoloji bölümünden bir uzmanla görüşülerek, bir kez adet kanamasının 3. gününde, bir kez de adet olunmayan dönemde olmak üzere iki kez genel kan testi yapılmalı ve bu veriler karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri ile desteklenmelidir.

Doktorun gerekli gördüğü kan testlerinin ilk yıl 2-3 ayda bir, ikinci yıl 6 ayda bir, üçüncü yıl ve sonrasında ise en az yılda bir kez yapılması gereklidir. Ayrıca rahim, yumurtalık ve vajinanın alınması ameliyatından sonra yeniden doz ayarlanması için bu testlerin bu aralıklardan önce yapılması gerekebilir.[1]

Testosteronun da diğer ilaçlar gibi günü gününe kullanılması önemlidir.

Bu ilaçlar ince bağırsakta emildiği, karaciğeri ve böbrekleri yorduğu için özellikle içki, sigara, kullanımı, yağlı ve/veya düzensiz beslenmeden kaçınmak hem testosteronun etkisi bakımından hem de genel sağlık bakımından hayati önem taşır. Ayrıca düzenli spor yapmak ve uyku düzeni de hem alınan testosteronun vücutta işlenmesini destekler hem de testosteronun genel sağlığa yönelik olumsuz etkilerinin önüne geçer.

Testosteronla ilgili daha fazla bilgi için tıklayın.

Cinsel istek

Genellikle testosteron kullanımının cinsel isteği belirgin bir şekilde arttırması beklenir. Bunun nedeni testosteronun hem kadın hem de erkekler için cinsel dürtüyü sağlayan hormon olmasıdır. Cinselliği daha sık düşünmenize veya daha sık uyarılmanıza yol açabilir. Fakat nadiren de olsa bazı kişiler cinsel isteğin aynı kaldığı hatta azaldığını söyler.

Testosteron kullanımıyla birlikte cinselliğinizin de değişeceği bir süreç başlayabilir. Farklı şeylerden uyarılmaya başlayabilir veya cinselliği farklı şekillerde yaşamak isteyebilirsiniz. Bu, enerjinizi cinsiyet geçiş sürecine odaklamak için ilişkilere ara vermek şeklinde de olabilir. Her ne şekilde olmasını tercih ederseniz edin, önemli olan kendinizi sürekli dinlemeniz, kendinize karşı açık olmanız, yaşadığınız veya paylaştığınız deneyimlerde iyi ve güvende olmayı gözetmenizdir.

Güvenli cinsellik ve testosteron

Testosteron vajinal akıntı miktarını değiştirebilir. Pek çok trans erkek vajinal akıntının büyük ölçüde arttığını kaydederken bazıları da vajinal kuruluk yaşadığını ifade etmektedir. Aradaki bağlantı tam olarak anlaşılmamış olsa da, vajinal akıntının asidik yapısının değişmesi, trans erkekleri enfeksiyon riskine daha açık hale getirmektedir. Vajinal akıntıyla ilgili bu değişiklik, daha çok testosteron kullanımının ilk yıllarına özgüdür; rahim, yumurtalık ve vajinanın alınması ameliyatından sonra neredeyse tamamen ortadan kalkar.

Testosteron kullanımıyla beraber östrojen seviyesinin düşmesi vajina duvarlarının kalınlaşmasına yol açacağından fark edilmeyecek küçük yırtıklar oluşması olasıdır. Bazı kişiler aynı etkilerin rektum için de geçerli olduğunu belirtmiştir. Bunun anlamı; eğer vajinal veya anal olarak penetre edilmeyi tercih ediyorsanız kayganlaştırıcı ve kondom kullanmak konusunda daha da dikkatli olmanız gerektiğidir.

Keyifli ve güvenli bir cinsellik yaşamayı hak ediyorsunuz. Partnerinizin yakınlaşmayı durdurmasından endişe ettiğiniz için güvenli olmayacak bir davranışı sürdürmeye yönelmeyin.

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar

CYBE veya HIV geçişi için en yüksek risk korunmasız anal veya vajinal cinselliktedir. Güvenli cinsellik bu riski azaltacaktır.

CYBE’ler şu vücut sıvılarıyla bir kişiden bir kişiye aktarılabilir:

  • Meni
  • Boşalma öncesi sıvı
  • Vajinal akıntı
  • Anal mukus
  • Kan

Cilt genellikle bu sıvılar için bir bariyer görevi görse de vajina, penis, anüs ve ağızda bulunan mukoza zarı bu sıvıların vücuda girmesine izin verebilir.

Vajinal ve anal doku kolayca zedelenebilecek yapıdadır. Cinsellik sırasında fark etmeden oluşabilecek küçük bir zedelenme, özellikle kondom ve kayganlaştırıcı kullanmıyorsanız risk oluşturur.

Kendinizi ve partnerinizi CYBE’lerden korumanın en iyi yolları:

  • Vajinal ve anal seks için kondom (penis kondomu/prezervatif) veya vajina kondomu,
  • Kondomla beraber kayganlaştırıcı jel,
  • Oral seks için oral bariyer veya vajina kondomu kullanmaktır.

Genital herpes, genital siğiller, frengi (sifiliz) gibi bazı enfeksiyonlar ten tene temas ile de geçebilir. Oral bariyer (kondomu kare şeklinde keserek yapabilirsiniz) kullanmak sadece kapatılan bölgeler için riski azaltacaktır.

Parmaklarınızı kullanmak istediğinizde; kullanacağınız bölgede bir kesik olmadığından ve tırnaklarınızın kısa olduğundan emin olun ve mutlaka yeteri kadar kayganlaştırıcı kullanın. Lateks eldiven kullanmak riskleri azaltacaktır.

Diğer enfeksiyonlar

Bütün genital enfeksiyonlar cinsellik yoluyla bulaşmaz. Pamukçuk, sistit (mesane iltihabı) ve bakteriyel vajinozis ikinci bir kişiyi vajinal cinsel temas yoluyla veya cinsel temas olmadan etkileyebilir.

Bakteriyel vajinozis, pamukçukla karıştırılır ve pamukçuk tedavisi uygulandığında iyileşmez. Eğer iyileşmeyen bir enfeksiyonunuz varsa mutlaka jinekologunuzla görüşmeniz gerekir.

CYBE’lerle ilgili daha fazla bilgi almak için tıklayın.

HIV

HIV için her kimlik ve yönelimden bireyler risk altındadır. Kondom kullanarak hem kendiniz hem de partneriniz için HIV riskini azaltabilirsiniz. HIV’e karşı korunma ile ilgili yazıyı okumak için tıklayın.

Oral seks

Oral seksin vajinal ve anal sekse göre CYBE’ler açısından riski düşük olsa da herpes, sifiliz, bel soğukluğu bu yolla geçebilir.

Kanayan diş etleri, yakın zamanda dişlerin işlem görmüş olması, ağız içindeki yaralar vs. vücudun enfeksiyon almasına yol açabilir. Böyle durumlarda oral seksten kaçının. 

Oral seksin riskini azaltmak için partnerinizin ağzınıza boşalmasından kaçının. Oral bariyer, vajina kondomu veya aromalı kondomları da kullanabilirsiniz.

Eğer birine oral seks yapacaksanız öncesinde diş fırçalamayın veya gargara yapmayın, çünkü dişiniz kanayabilir ve enfeksiyon için bir geçit yaratabilirsiniz.

Eğer biri size bedeninizin alt kısmını ilgilendiren bir ameliyat olmanızdan kısa süre sonra oral seks yapacaksa, iyileşmemiş dokuların CYBE’ler için geçit olabileceğini unutmayın.

Kondom ve kayganlaştırıcı

İster cerrahi olarak oluşturulmuş isterse satın alınmış bir penis olsun, en güvenli yol kondom kullanmaktır.

Kondomlar farklı boy ve çeşitlerdedir; kendiniz için uygun olanı bulmakta güçlük çekiyorsanız partnerinizden penis kondomu, vajina kondomu ya da oral bariyer seçeneklerinden biri ile korunmasını talep edin. 

Vajina kondomunun, metoidioplasti geçirmiş veya hormon sonrası klitorisi gelişen trans erkekler için de en güvenli yöntem olduğu bilinmektedir.

Su veya silikon bazlı kayganlaştırıcılar cildin zarar görmesini engellemenin yanında kondomun yırtılmasını da önler.

Silikon seks ürünlerinin silikon bazlı kayganlaştırıcı kullanmaktan kaçının, ürünün yapısına zarar verebilir.

Bir partner için kullandığınız kondomu bir başka partner için kullanmayın, enfeksiyona yol açan sıvıları başka birine geçirebilirsiniz. Aynı şey anal ilişkiden vajinal ilişkiye geçiş için de söz konusudur, rektumda bulunan mikroplar vajinada enfeksiyona yol açabilir.

Bazı trans erkekler, özellikle hormon kullanmaya yeni başladıkları dönemde klitorisin sık sık uyarılması ve çamaşıra teması nedeniyle batma hissi yaşadıklarından şikayet etmektedir. Kayganlaştırıcının klitorisi güvenli ve sağlıklı bir şekilde nemli tutacağını ve bu batma hissini azaltacağını unutmayın.

Mastürbasyon söz konusu olduğunda da en güvenilir olan kayganlaştırıcı kullanmak olacaktır.

Seks ürünlerinin/oyuncaklarının hijyeninin nasıl sağlanacağını öğrenmek için tıklayın.

Packer vb. ürünlerin hijyeni

Packer, dildo, prostetik vb. ürünlerin -ister el yapımı ister bir firmanın ürünü olsun- uygun şekilde temizlenmesi sağlığınız için önemlidir.

Alerjen olmayan, cildinize zarar vermeyecek kaliteli ürünler satın almaya özen gösterin. Bu ürünleri (eğer doğrudan cilde yapışacak özellikte değilse) cilde temas etmeden kullanmanızı sağlayacak iç çamaşırlarıyla kullanın. Eğer cilde yapışma özelliği olan prostetik ürünler tercih ediyorsanız, yapıştırıcının cildinizde 8-10 saatten fazla kalmamasına dikkat edin. Kullanım sonrasında yapışıtırıcıyı cildinizden ve üründen sıcak su yardımıyla iyice temizleyin.

Bu ürünleri cinsel birleşme için de kullanıyorsanız partner ya da partnerlerinizin cinsel sağlığından da sorumlu olduğunuzu unutmayın. Tek eşliyseniz bile cinsel ilişki sırasında mutlaka kondom kullanın.

Eğer çorap, kumaş, pamuk, nişasta vb. dolgularla kendi yaptığınız bir ürünü kullanıyorsanız, en azından en üstte kalan dokuyu ayda 1 yenileyin veya temizleyin. Yoğun olarak terlenilen dönemlerde temizleme sıklığını arttırın.

Silikon özelliği olan ürünleri uygun bir kapta birkaç damla sirke ve bol sıcak su yardımıyla veya tek başına bulaşık makinesinde yıkayarak temizleyebilir, buğday nişastası veya bu ürünler için tasarlanmış pudralarla tekrar kullanılmaya hazır hale getirebilirsiniz. Bu işlemi ortalama 3 ayda 1 tekrar etmeye gayret edin.

Ayrıca;

Gebelikten korunma yolları başlığına gitmek için tıklayın.
İstenmeyen gebelik başlığına gitmek için tıklayın.
SPoD’un hazırladığı 2017 tarihli Cinsiyet Geçiş Kılavuzu için tıklayın.

Kaynaklar:

Trans Health Matters / Trans men broşürü, Terrence Higgins Trust, Haziran 2012

Coming out, A Coming Out Guide for Trans Youth People broşürü, LGBT Youth, Scotland

http://fuckyeahsexeducation.tumblr.com/post/41049495543/masturbation-relationships-and-sex-a-guide-for

[1] http://transsicko.blogspot.com/2013/01/testosteron-seviyesini-olcen-testler.html

Yaz kızım...

Your email address will not be published. Required fields are marked *