Lezbiyenler için Cinsel Sağlık

fLezbiyen* cinsel sağlığına ilişkin bu bilgiler ilga’nın 2011 tarihli “Lesbian Health: Myths and Realities” broşürü uyarlaması olan “Lezbiyen Cinsel Sağlığı: Mitler ve Gerçekler” broşüründen alınmıştır.

Broşürün tümünü bu linkten okuyabilirsiniz.

Yayıncının notu;

Lezbiyen tanımı diğer kadınlara ilgi duyan ve kendini lezbiyen, biseksüel, butch, fem, androjen, dyke, queer, genderqueer, transgender ve cinsiyetsiz olarak tanımlayan ya da bu kategorilerin hiçbirine dahil olmak istemeyen kadınlar için kullanılmıştır. Bazı bireyler kendini bu şekilde tanımlamasalar bile görünürlük açısından ‘lezbiyen’ terimini kullanmayı önemli bulduk.

Lezbiyen Cinsel Sağlığı: Mitler ve Gerçekler

Biraz oyun zamanı: bakalım neymiş bu mitler!

1- Lezbiyenler düzenli jinekolojik muayene yaptırmalıdır.                                                                     D  – Y

2-Lezbiyenlerin meme kanserine yakalanma riski heteroseksüel kadınlara göre daha fazladır.    D  – Y

3- Kadınlar arası cinsel davranışların hiçbirinde HIV bulaşma riski yoktur.                                       D  – Y

4-Lezbiyenlerin cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı bağışıklığı vardır.                                      D  – Y

5-Feminen görünen, giyinen ve davranan kadınlar ‘gerçek lezbiyen’ değildir.                                    D  – Y

6-İki kadın arasındaki romantik ilişki heteroseksüel ilişkilerden daha az ciddidir.                            D  – Y

7- İki kadın arasında yaşanan cinsellik romantik ve yumuşaktır, asla şiddet içermez.                      D  – Y

1- DOĞRU

Jinekolojik muayeneler doğum kontrolü ve gebelikle bağdaştırıldığı için lezbiyenlerin jinekoloğa başvurma sıklıkları heteroseksüel kadınlara oranla daha azdır. Oysa jinekolojik testler; Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar (CYBE), Meme ve Rahim Ağzı Kanseri gibi birtakım kanser türlerinin teşhisine imkan tanımaktadır.Bu yüzden de cinsel yönelim gözetmeksizin her yaştan tüm kadınlar için gereklidir.

2-MUHTEMELEN DOĞRU

Tüm kadınları kapsayan risk faktörlerine ek olarak, heteroseksüel kadınlarla karşılaştırıldığında aşırı alkol ve tütün kullanan, doğum yapmayan lezbiyenlerin meme kanserine yakalanma riski artmaktadır. Bilimsel çalışmalar yetersiz olsa da, lezbiyenlerin meme kanserine yakalanma riski heteroseksüel kadınların ortalamasından daha yüksektir.

3.YANLIŞ

Heteroseksüel pratiklerde olduğu gibi kadınlar arasındaki bazı cinsel pratiklerde de HIV bulaşma riski vardır. Bu konuyla ilgili bilimsel çalışmalar yetersiz olsa da, kadın kadına korunmasız cinsel pratiklerle edinilen bir çok HIV vakası tespit edilmiştir. Lezbiyen cinselliği çok çeşitli cinsel davranışları içerebileceği için; HIV açısından bazılarının güvenli, bazılarının riskli olduğundan bahsedilebilir.

4.YANLIŞ

Lezbiyenlerin cinsel pratikleri heteroseksüellerde olduğu gibi çeşitlilik gösterir, tek tip değildir.  Kadınlarla ya da erkeklerle yaşanan kimi cinsel pratikler cinsel yolla bulaşan enfeksiyon bulaştırma riski taşır. Bu nedenle CYBE riski herkes için geçerlidir.

5.YANLIŞ

Cinsiyet, cinsel yönelim ve cinsiyet ifadeleri toplum tarafından dayatılmış sınıflandırmalardır. Bireylerin cinsiyetleri sabitlenemeyeceği gibi, cinsiyet ifadeleri de sabitlenemez. Bireyler cinsel yönelimlerinden bağımsız olarak diledikleri cinsiyet ifadesini sergileyebilirler. Lezbiyen bir kadın feminen, maskülen ya da androjen; hatta bazen feminen, bazen maskülen olabilir. Bunların hiçbiri kişiyi daha az ya da çok lezbiyen yapmaz.

6.YANLIŞ

Kadınların arasındaki ilişki toplum tarafından çoğu zaman yok sayılmakta, geçici ya da ciddiyetsiz olarak görülmektedir. Aşk cinsiyet tanımaz. Bir insan aşık olduğunda, duygularının yoğunluğu ve sürekliliği heteroseksüel, homoseksüel ya da biseksüel olmasını gözetmeksizin aynıdır.

7.YANLIŞ

Lezbiyenlerin cinsellikleri tek tip değildir; davranışlar kişiye, partnerlere, mekana ve zamana göre çeşitlilik gösterebilir. İki kadın arasında yaşanan cinsellik yumuşak olabileceği gibi kişilerin rızası dahilinde, bilinçli olarak sert olabilir, şiddet ya da BDSM* pratikleri de içerebilir.

bdsm

Meme ve Rahim Ağzı Kanseri

mitler

Meme Kanseri

kendi-kendine-muayeneMeme kanseri kadınları seven kadınları da etkiler. Bu durum, bazı önemli risk faktörlerini de beraberinde getirir:

  • Lezbiyenler homofobik/bifobik tepkilerle karşılaşma korkusundan ya da doğum kontrol yöntemlerini daha az kullandıklarından, jinekoloğa heteroseksüel kadınlara oranla daha az başvurmakta, dolayısıyla erken tanı olanağı sağlayan meme taramalarını daha az yaptırmaktadırlar.
  • Ortalama olarak lezbiyenlerin daha az doğum yapması, meme kanseri riskini arttıran bir faktördür.
  • Fazla alkol ve tütün kullanımı meme kanseri riskini artırmaktadır.

20 yaşından itibaren her ay kendine kendine elle meme muayenesi yapmak, 40 yaşından itibaren klinik meme muayenesi ve mamografi çektirmek meme kanserinin erken teşhis edilmesini sağlar, bu sayede meme kanseri tümüyle tedavi edilebilir.

Kendi kendine meme muayenesi adımları ve meme kanserinden korunma yolları hakkındaki yazı için tıklayın.

lezbiyen-cinsel-saglikRahim Ağzı Kanseri

Rahim ağzı kanseri dünyada kadınlar* için en sık görülen jinekolojik kanserler arasında meme kanserinden sonra ikinci sıradadır. Bu durumun sebebinin sosyolojik ve medikal koşullar olduğu açıktır.

* Bu araştırmalar lgbti+ bireylere ilişkin verilere yer vermediğinden “kadın” ve “erkek” tanımlarında atanmış cinsiyetin kadın ve erkek alındığını varsaymamız ve lgbti+’lere ilişkin verilerin bu araştırmalarda yer almadığını dikkate almamız gerekir.

HPV enfeksiyonu korunmasız heteroseksüel ve eşcinsel ilişki dahil her türlü cinsel ilişkiyle buluşabilir.

Vajina sahibi bireyler (lezbiyen, biseksüel, trans, interseks ve diğer yönelimlerden bireyler) sağlık kontrollerinde ayrımcılığa uğrayacakları korkusuyla, heteroseksüel ilişki dışında ya da seks oyuncuklarının kullanımıyla CYBE’lerin bulaşmayacağı düşüncesiyle, düzenli jinekolojik kontrol ve Pap Smear testi yaptırmayabilirler. Bu durum rahim ağzı kanserinin erken teşhisi ve tedavinin başarısını etkiler.

HPV’nin birçok türü vardır, kimi zaman genital siğil olarak belirti verebilir. HPV enfeksiyonu her zaman rahim ağzı kanserine yol açmaz ya da belirti vermez. Bazı HPV türleri vajina sahibi kişilerde rahim ağzı kanserine yol açar. Bu nedenle mutlaka düzenli Pap Smear testi yaptırmak çok önemlidir. Penis sahibi kişilerde nadir de olsa peril ve anal kanserlere yol açabilir.

muayene

Rahim ağzı kanseri risk faktörleri ve korunma yolları hakkındaki yazı için tıklayın.

Şişli Belediyesi’nin LGBTİ+’lere yönelik ücretsiz jinekolojik muayene hizmeti bulunmaktadır. Bu hizmetten yararlanarak düzenli Pap-smear testi ve kontrollerinizi yaptırabilirsiniz.

CYBE’ler ve HIV

Mitler

  • İki kadın gerçek bir cinsel deneyim yaşayamaz.
  • İki kadın birbirine HIV bulaştıramaz.
  • Bir lezbiyen asla erkeklerle cinsel ilişkiye girmez.

Gerçekler

  • Cinselliği “penis-vajina” üzerinden tanımlayan heteronormatif toplumsal yapı, “gerçek cinselliği” penetrasyona indirgemektedir. Bu nedenle, iki kadın arasında yaşanan cinselliğin “gerçek” olmadığı düşüncesi toplumda yaygındır. İki kadının cinsel ilişkiye girmeyeceği fikri, birbirlerine enfeksiyon geçiremeyecekleri fikrini de beraberinde getirir. Oysa dünyadaki kişi sayısı kadar farklı cinsel deneyim olduğunu söylemek mümkündür. Cinsellik; cinsiyetlere, organlara ve belirli cinsel davranışlara hapsedilemez.
  • İki kadının birbirine HIV bulaştırma riski düşük olmakla birlikte, yine de böyle bir risk vardır. Ancak bu konudaki araştırmaların azlığı sebebiyle lezbiyenlerde HIV oranının halen azımsandığı söylenebilir.
  • Lezbiyen cinselliği tek tip değildir, çeşitli cinsellikler mevcuttur. Bazı kadınlar kendilerini belirli bir kategoride tanımlamaz, kadın ve erkeklerle akışkan ilişkilerde bulunabilirler. Ayrıca, birçok ülkede kadınlar, heteroseksüel olsun olmasın, yaşamak için evlenmek ve çocuk doğurmak zorunda bırakılmaktadır.

Bu mitler sebebiyle bazı lezbiyenler CYBE veya HIV riski taşımadıkları yanılgısına sahiptir. Bu yanılgıları tıp dünyasının bir kısmı da taşımaktadır.

CYBE ve HIV hakkındaki yazıları inceleyerek belirtiler, risk faktörleri ve korunma yolları hakkında ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz.

Alınabilecek önlemler

Bedeni tanımak, bedendeki değişikliklerin farkında olmak, neyin doğal (vajinal akıntılar, regl döngüsünün belli dönemlerinde akıntının miktar ve yoğunluğunun değişmesi) veya doğal olmadığını (farklı renk, yoğunluk ve kokuda akıntılar, sivilceler, yaralar vs.) bilmek önemlidir. Tüm değişimlere karşı dikkatli olunmalıdır, çünkü bazıları CYBE belirtisi olabilir.

  • Cinsel yaşantıda prezervatif (kondom), oral bariyer ya da eldiven kullanmak,
  • Çok partnerli/aşklı yaşantılarda dürüstlük ve korunmasız cinsellik yaşamama sorumluluğunu taşımak,
  • Hepatit B ve HPV enfeksiyonları için aşı yaptırmak,
  • Başkalarının kanına temas etmekten kaçınmak CYBE’lere karşı koruyucudur.

çok partnerli ilşikiler

HIV (Human Immunodeficiency Virus – İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü)

Kadınlar arasındaki bazı cinsel davranışların riskleri vardır. CYBE ya da HIV bulaşma riskinin yüksek olduğu davranışlar:

  • Regl döneminde korunmasız ağız-vulva ya da ağız-anüs teması
  • Korunmasız vajinal ya da anal penetrasyon (parmak, seks oyuncakları, fisting)
  • Vulvanın vulvaya sürtünmesi
  • Seks oyuncaklarının paylaşımı
  • Kan ve/veya salgı ile temasın gerçekleştiği BDSM pratikler

HIV bulaşma riskinin zayıf, CYBE’lerin bulaşma riskinin yüksek olduğu durumlar:

  • Regl dönemi dışında ağız-vulva ya da ağız-anüs teması

HIV bulaşma riskinin olmadığı durumlar:

  • Mastürbasyon, öpüşme, okşama, masaj

Ancak, Hepatit B gibi bazı CYBE’ler öpüşme yoluyla da geçebilir.

Alınabilecek önlemler

Vajinal ya da anal temas:

oral-lateks-bariyer

Partnerinizin vajinal ya da anal mukozası ile ağzınızın temasını önlemek için oral bariyer ya da lateks kare kullanın.

Vajinal ya da anal penetrasyon:

Hangi yolla gerçekleşirse gerçekleşsin (parmak, seks oyuncağı, organ vs.) her vajinal ya da anal penetrasyon sırasında yeni bir kondom kullanın. Güvenli bir cinsellik için lateks eldiven çeşitlerini de tercih edebilirsiniz. Seks oyuncaklarının paylaşımı ya da farklı partnerlerle kullanımı esnasında kondom kulanmak riski azaltır. Anal penetrasyonda kullanılan bir oyuncağı vajinal penetrasyonda kullanmadan önce kondom değiştirmeyi unutmayın.

BDSM:

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların önemli bir bölümü kesik, yara ve kan aracılığı ile bulaşmaktadır. Kan akışına neden olacak cinsel oyunlar önerilmez, fakat uygulanacaksa da ciddi korunma önlemleri alınmalıdır. Rızaya dayalı BDSM pratiklerin güvenli ve makul olabilmesi için; kronik ya da cinsel yolla bulaşan hastalıklar konusunda partnerlerin birbirine dürüst olmasının yanı sıra anatomi bilgisi, uygulama bilgisi ve deneyime sahip olmaları ön koşullar olmalıdır. Alkol ve uyuşturucu etkisi altında BDSM pratikler kesinlikle önerilmez.

Seks oyuncakları/ürünleri hijyeni yazısını okumak için tıklayın.

Vajina kondomu:

Kadın kondomu ya da Femidom olarak bilinen vajina kondomu, vajinal, oral ve anal ilişki sırasında kullanılabilir. Türkiye’de şu an satışta olmayan bu kondomu internet üzerinden sipariş verebilirsiniz.

Testler

Korunmasız ve şüpheli bir yaşantının ardından, HIV ve diğer CYBE’lerin bulaşma durumunu saptamaya yönelik testler vardır.

Şişli Belediyesi’nin LGBTİ+’lere özel ücretsiz HIV testi, cinsel yolla bulaşan hastalıklar danışmanlığı ve  jinekolojik muayene hizmeti, ve diğer başvuru merkezleri için tıklayın.

Lezbiyen Biseksüel Feministlerin LBT dostu jinekolog listesi için siteye e-posta atabilirsiniz. escinselkadin2015@gmail.com
http://www.lezbifeministler.com/jinekolog-deneyimleri/

Kaos GL’den de Türkiye çapında homofobik/transfobik olmayan uzmanlar konusunda bilgi alabilirsiniz. danisma@kaosgl.org

Kaynak: Lezbiyen Sağlığı: Mitler ve Gerçekler broşürü, 2015. Çeviri: Sedef Say, Zeynep Serinkaya, İçerik Uyarlama: Efsun Sertoğlu, Nurgül Öz, Özge Gözke, İllüstrasyonlar ve Tasarım: Özge Özgüner

Yaz kızım...

Your email address will not be published. Required fields are marked *