Jinekolojik Muayene

Şişli Belediyesi, Toplumsal Eşitlik Birimi’nin girişimiyle bir süredir tamer-gultekin-300x300
LGBTİ+’lere ücretsiz jinekoloji hizmeti sunuyor. Her salı saat 19:00-21:00 saatleri arasında, Şişli Belediyesi Kurtuluş Semt Polikliniği’nde jinekoloji hizmeti veren Op. Dr. Tamer Gültekin ile jinekolojinin ilgilendiği alanları, merak ettiklerimizi ve bilmemiz gerekenleri konuştuk.

Kimler jinekolojik muayeneye ihtiyaç duyar?

Vajina veya rahmi olan herkes gelmelidir. İnterseksler genital durumlarına ve rahatsızlıklarına göre jinekoloğa ve üroloğa görünebilir. Falloplasti ameliyatı geçiren kişilerde, vajinal dudaklar kapatıldıysa ve rahim, yumurtalıklar alındıysa bizim muayene edebileceğimiz bir durum olmuyor.

Hangi yaştan itibaren ve ne sıklıkla düzenli muayene yaptırılmalıdır? 

Senede 1 kez jinekoloğa görünmek gerekir. Cinsel aktif olan herkes gitmelidir. Kişi cinsel aktif değilse de 20’li yaşların başından itibaren düzenli olarak jinekoloğa gitmelidir. Elbette sadece kontrol amacıyla değil, bir sağlık sorunu yaşandığında da gidilmelidir. Jinekolojik rahatsızlıklar diğer hastalıklardan farklı olarak geç belirti vermektedir, bu da özellikle kanser gibi hastalıklarda ciddi sonuçlar doğurur. 

Düzenli kontrol hangi muayene adımlarını içerir?

Biz kontrol muayenelerinde tarama yapıyoruz. Smear testi ve rahim ağzı kanseri kontrolü yapıyoruz, ultrasonla kontrol ediyoruz. Şayet hastanın itirazı yoksa vajinal muayene de yapıyoruz.

Vajinoplasti ameliyatı olunduysa, ameliyattan ne kadar sonra muayene olunmalıdır?

Vajinoplasti geçiren kişiler ise operasyon sonrasında nekahat dönemini tamamlandıktan sonra gelmeye başlayabilirler.

Düzenli kontrol dışında, ne gibi şikayetler olduğunda jinekoloğa gidilmelidir? Lezbiyenler, biseksüeller, translar ve interseksler hekimlerini cinsel yönelimleri ve cinsiyet kimlikleri, bedensel süreçleri ile ilgili ne kadar, ne şekilde bilgilendirmelidir? Bir jinekolog hastasına hangi soruları sorabilir, hangi soruları soramaz?

Çok çeşitli şikayetler olabilir; karın ağrısı, alt karında şişlik, vajinal akıntı, cinsel organlarda kaşıntı, adet düzensizliği, dışarıdan bir hormon alınmamasına rağmen tüylenme, seste kalınlaşma, ense ve bacak içinde lekeler oluşması gibi belirtilere dikkat edilmelidir. Cinsel yaşam, varsa gebelik bilgileri, kullanılan ilaçlar, geçirilen ameliyatlar, cinsel ilişki sırsında ağrı vb. durumlar konusunda hekime açık olmak gerekiyor. 

Hekimler kişiye medeni durumunu, cinsel partner sayısını soramaz ancak penetratif cinsel ilişki yaşayıp yaşamadığını sormak durumunda kalabilir vajinal elle muayene yapmak açısından. Bazı hekimler hastanın anlamasını kolaylaştırmak açısından “bakire misiniz?” diye sorabilirler.

Vajinoplasti sonrasında görülen hangi belirtiler jinekolojik muayene gerektirir?

Vajinoplasti geçiren kişilerde akıntı, kaşıntı gibi enfeksiyon belirtilerinin, yanı sıra hormon seviyelerinin takip edilmesi gerekir. 

Nasıl bir muayene yapılır? Vajinal elle muayene ile ultrason arasında fark var mıdır? Anal muayene diye bir şey var mı?

Jinekolojik muayenenin esası vajinal muayenedir. Önce spekulum aleti ile muayene ederiz. Ördek ağzına benzeyen bu aleti vajina içine yerleştirir, hem vajina içine bakar hem de rahim ağzını inceleriz. Dış genitalleri, vulva dediğimiz kısmı gözle muayene ederiz. Sonrasında elle muayene yaparız; yumurtalıklara dokunabilir, rahim büyüklüğünü kontrol edebilir ya da bir ağrı olup olmadığını tespit edebiliriz. 

Vajinal ultrason son yaptığımız muayenedir ve tanı koyma açısından en faydalı yöntemdir. Karından yapılan ultrasonda organların üstünde karın duvarı, kas dokusu, yağ dokusu olduğu için özellikle kişi obez ise görüntü zorlaşır. Genel olarak karın üstü ultrasonda elde ettiğimiz sonuç çoğunlukla tatmin edici değildir. Yardımcı öğe olarak kullanılabilir, ancak ana muayene için yeterli değildir. 

Anal muayene diye bir yöntem var ancak bu kitle gibi belli şüphelerin olduğu durumlarda yapılır. Vajinal ve anal bölge birbirine çok yakın olduğu için bazen bu şekilde kontrol etmek gerekebilir. 

Muayene öncesinde ne gibi hazırlıklar yapılmalıdır? Genital kıllar alınmalı mıdır?

Hijyene dikkat etmek gerekir; ancak bu sadece muayene için dikkat edilmesi gereken bir durum değildir, genel sağlık ve cinsel sağlık açısından çok önemlidir. Kılların alınmasına hiçbir biçimde ihtiyaç yoktur.

Cinsiyet geçiş sürecindeki kişiler hormon tedavisi için jinekologdan yardım alabilir mi?

Hormonun kötüye kullanımının yaygınlığı düşünüldüğünde bu oldukça spesifik ve önemli bir konu. Hormon kullanımı ile dahiliye, endokrinoloji ve jinekoloji ilgilenebilir, ortak bir alan. Ancak genel olarak endokrinolojinin alanına girer. Düzenli gidilen jinekolog, kötüye kullanımı önleme ya da kötüye kullanım sonucu oluşan komplikasyonlarla ilgilenme konusunda yardımcı olacaktır.

Testosteron kullanan ve rahmi olan birinin adetten kesilmesine rağmen adet öncesi belirtileri (şişkinlik, ruh hali değişikliği) hissetmesi olağan mıdır? 

Olağandır. Hormon her şekilde doktor kontrolünde kullanılmalı, dolayısıyla bu belirtiler doktorla paylaşılmaldır. Ancak özellikle adetten kesildikten bir süre sonra bu belirtilerin yaşanması mümkündür. 

Testosteron kullanan ve adetten kesilmiş biri hamile kalabilir mi?

Ne kadar süredir adet görmediğine göre değişir ancak gebelik mümkün olabilir. Ancak düzenli ve uzun süren bir testosteron kullanımında gebelik ihtimali çok azalır.

Histerektomi sonrasında vajina dudaklarının kapatılması ve kapatılmaması arasında cinsel sağlık açısından bir fark var mıdır?

Vajina dudakları kapansa bile, şayet vajen dokusu duruyorsa bu jinekolojik hastalıkların oluşmasına neden olabilir. Vajinal muayene yapamadığımız için de tanı ve tedavi gecikebilir. Dolayısıyla bu durum cinsel sağlığı tehdit edebilir.

Kimler smear testine ihtiyaç duyar? Düzenli olarak yaptırılması gereken testler nelerdir? Devlet bunların ne kadarını karşılamaktadır?

Jinekoloğa düzenli olarak görünmeye başlandığında smear testine de başlamak gerekir. Kontrol muayeneleri dışında, genç yaşta yaptırılması gereken düzenli bir test yok.  40 yaşından itibaren momografi, 50 yaşından sonra ise kemik ölçümü gereklidir. Hem menopoz öncesi dönem hem de menopoz dönemi jinekolog kontrolünde yaşanmalıdır. Hepsi SGK kapsamında yaptırılabilir. 

Kimler HPV aşısı yaptırmalıdır? HPV aşısı %100 koruyucu mudur? Türkiye’de aşıya nasıl ulaşılabilir? 

Cinsel aktif olan ve olmayan herkes yaptırabilir, yurt dışında çocukluk döneminde yapılıyor şu anda. Aşı koruyucu, ancak yeterli değil; zira onlarca HPV tipi olmasına rağmen aşı sadece en sık görülen ve en tehlikeli birkaç tipe karşı koruma sağlıyor. Ancak biz diğer türlere de sık sık rastlıyoruz ve onlar da tehlikeli olabiliyor. Aşı SGK kapsamında değil. 3 doz olarak yapılıyor ve her doz şu anda 200-300 TL arasında.

 

Yaz kızım...

Your email address will not be published. Required fields are marked *